ଅସମୟ

ସାତକଡ଼ି ହୋତା

ପରିଚୟ

ସାତକଡ଼ି ହୋତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ 'ଅସମୟ' କେବଳ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ମଣିଷ ଜୀବନର ସଂଘର୍ଷ, ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଅବକ୍ଷୟ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ସମୟର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଦଲିଲ୍-। ଏହି କାହାଣୀଟି ଜଣେ ଆଦର୍ଶବାଦୀ ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାର ସରଳ ଜୀବନ କିପରି ସମୟର ଚକ୍ରବ୍ୟୂହରେ ପେଷି ହୋଇଯାଉଛି, ତାହାର ଏକ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ-। ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଏକ ଏପରି ଜୀବନ ଯାତ୍ରାକୁ ନେଇଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଗୋଟିଏ ପଟେ ଗାଁର ଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ଏବଂ ଅତୀତର ସ୍ମୃତି ରହିଛି, ତ ଅନ୍ୟପଟେ ସହରର କପଟତା ଏବଂ ଜୀବନର କଠୋର ବାସ୍ତବତା ଅଛି । କାହାଣୀର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ସୁଦର୍ଶନ ମାଷ୍ଟ୍ରେ, ଯିଏ ନିଜର ଚଉଦ ପୁରୁଷର ଭିଟାମାଟି ଛାଡ଼ି ସହରର ଏକ ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ବସ୍ତିରେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି-। ପୁରାତନ ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ପାଠକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଗଭୀର ଆଲୋଡ଼ନ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

ପୃଷ୍ଠଭୂମି

ଏହି ଉପନ୍ୟାସର କାହାଣୀଟି ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପରିବେଶରେ ଗତିଶୀଳ ହୁଏ । ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ରହିଛି ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ନାମକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗ୍ରାମ । ଏହି ଗାଁଟି ସେତେବେଳେ ଏକ ବୃହତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସାମ୍ନା କରୁଥିଲା । ସରକାର ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଲୁହା କାରଖାନା ବସାଇବା ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କ ଜମିବାଡ଼ି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । ଏହି ଶିଳ୍ପାୟନର କୋଳାହଳ ଭିତରେ ଗାଁର ସରଳ ମଣିଷମାନେ ନିଜର ଚେରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ୁଥିଲେ । ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ପରି ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ଶିଳ୍ପାୟିତ ଭାରତରେ ସ୍ଥାନ ନଥିଲା, କାରଣ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆଧୁନିକ ଡିଗ୍ରୀ ବା ତାଲିମ ନଥିଲା ।

କାହାଣୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ହେଉଛି କଟକ ସହରର ମାଲଗୋଦାମ ଏବଂ ତାଳଦଣ୍ଡା କେନାଲ କୂଳରେ ଥିବା ବସ୍ତି । ଏହି ପରିବେଶଟି ଗାଁର ଖୋଲା ଆକାଶଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା । ଏଠାରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନା, ମଇଳା ନର୍ଦ୍ଦମା ଏବଂ ମଶାମାଛିଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ । ମାଲଗୋଦାମ ଅଞ୍ଚଳ କେବଳ ବ୍ୟବସାୟର କେନ୍ଦ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦୁର୍ନୀତି, ଭେଜାଲ କାରବାର ଏବଂ ଅପରାଧର ଏକ ପେଣ୍ଠସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟ । ଏହି ବସ୍ତିରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଆସିଥିବା ଗରିବ, ଅସହାୟ ଲୋକମାନେ ଏକଜୁଟ ହୋଇ ରହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନର ଅର୍ଥ ହେଉଛି କେବଳ ଦୁଇଓଳି ପେଟକୁ ଦାନା ଯୋଗାଡ଼ କରିବା । ସମାଜର ନିମ୍ନବର୍ଗର ଏହି ମଣିଷମାନଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ, ସେମାନଙ୍କର ଏକତା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଅତ୍ୟାଚାର କାହାଣୀକୁ ଏକ ବାସ୍ତବବାଦୀ ରୂପ ଦେଇଛି ।

ପ୍ରମୁଖ ଚରିତ୍ର

ସୁଦର୍ଶନ ସାହାଣୀ: ସେ ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଉପନ୍ୟାସର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଚରିତ୍ର-। ସେ ଆଦର୍ଶବାଦୀ, ସ୍ୱାଭିମାନୀ ଏବଂ ନିଜର ପରମ୍ପରାକୁ ଭଲ ପାଉଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି । ଜୀବନର ଅପରାହ୍ନରେ ସହରର ବସ୍ତିରେ ରହି ସେ ନୈତିକତାର ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରଖନ୍ତି ।

ସୁଜାତା: ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଏକମାତ୍ର କନ୍ୟା । ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ, ସରଳ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମତୀ । ସୁଜାତା ହିଁ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଜୀବନର ଏକମାତ୍ର ଆଶା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ । ତା’ର ଜୀବନକୁ ସଜାଡ଼ିବା ପାଇଁ ସୁଦର୍ଶନ ସବୁ ପ୍ରକାର କଷ୍ଟ ସହ୍ୟ କରନ୍ତି ।

ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ: ଜଣେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ସଂଗ୍ରାମୀ ଯୁବକ । ସୌମ୍ୟ ଚାକିରି ପଛରେ ନଗୋଡ଼ାଇ ବସ୍ତିର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଛି । ସେ ସୁଜାତାକୁ ଭଲପାଏ ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସାଥୀ ପାଲଟିଯାଏ ।

ରାଜୁ (ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରାଉତ): ବସ୍ତିର ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଯୁବକ, ଯିଏ ଗୋଟିଏ ପଟେ ସମାଜସେବା କରେ ତ ଅନ୍ୟପଟେ ଅପରାଧ ଦୁନିଆ ସହ ଜଡ଼ିତ । ରାଜୁ ସୁଜାତା ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ଏବଂ ସୌମ୍ୟ ପ୍ରତି ଈର୍ଷାନ୍ୱିତ, ଯାହା କାହାଣୀରେ ଅନେକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

ମାଧବଲାଲ ଖଜୁରୀଲାଲ: ଜଣେ ଧୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରତିପତ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟବସାୟୀ । ସେ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଅପେକ୍ଷା ଅର୍ଥକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ନିଜର ଅସାଧୁ ବ୍ୟବସାୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ।

ସୀତା ମାଉସୀ: ବସ୍ତିର ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ଦୁଃଖସୁଖର ସାଥୀ । ସେ ବସ୍ତିରେ ମଣିଷପଣିଆର ଏକ ପ୍ରତୀକ ।

ବିଷୟବସ୍ତୁ

କାହାଣୀର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ସୁଦର୍ଶନ ସାହାଣୀଙ୍କର ବିଦାୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ । ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁରରୁ ବିଦାୟ ନେଲାବେଳେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, କିନ୍ତୁ କନ୍ୟା ସୁଜାତାର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ସେ କଟକ ସହରକୁ ଆସନ୍ତି । ସହରରେ ସେମାନେ ତାଳଦଣ୍ଡା କେନାଲ କୂଳରେ ଥିବା ଏକ ବସ୍ତିରେ ଏକ ଛୋଟ କୁଡ଼ିଆ ତିଆରି କରି ରହନ୍ତି । ସେଠାରେ ସୁଦର୍ଶନ ଏକ ଛୋଟ ଚାଟଶାଳୀ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ଏବଂ ବସ୍ତିର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାନ୍ତି । ଜୀବନ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ସେ ମାଧବଲାଲ ଖଜୁରୀଲାଲଙ୍କ ଗୋଦାମରେ ଏକ ସାମାନ୍ୟ ଚାକିରି କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଚାଲିଥିବା ଭେଜାଲ କାରବାର ଏବଂ ଅଧର୍ମ ଦେଖି ସେ ମନେ ମନେ ବିବ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଦେଖାହୁଏ ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ସହିତ, ଯିଏ ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିଲା-। ସୌମ୍ୟ ଏବଂ ସୁଜାତା ପରସ୍ପରକୁ ଭଲପାଇ ବସନ୍ତି ।

କାହାଣୀରେ ମୋଡ଼ ସେତେବେଳେ ଆସେ, ଯେତେବେଳେ ବସ୍ତିରେ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦେଖାଦିଏ । ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ନିର୍ବାଚନରେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଛିଡ଼ା କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ନ୍ୟସ୍ତସ୍ୱାର୍ଥ ଗୋଷ୍ଠୀ ବସ୍ତିରେ ଏକ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ଏହି ଦଙ୍ଗାରେ ଅନେକ ଘର ପୋଡ଼ିଯାଏ ଏବଂ ନିରୀହ ମଣିଷ ପ୍ରାଣ ହରାନ୍ତି । ସୁଦର୍ଶନ ନିର୍ବାଚନରେ ହାରିଯାନ୍ତି ଏବଂ ବସ୍ତିର ଏକତା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ।

ଦୁଃଖର ସୀମା ସେତିକିରେ ରହେନି । ରାଜୁ ଏବଂ ତା’ର ଗୁଣ୍ଡାବାହିନୀ ସୌମ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁମୁଖରୁ ଅଳ୍ପକେ ରକ୍ଷା ପାଏ । ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଘଟେ ଯେତେବେଳେ ସୁଜାତାଙ୍କୁ କିଛି ଦୁର୍ବୃତ୍ତ ଅପହରଣ କରି ନେଇଯାଆନ୍ତି । କନ୍ୟାର ବିଚ୍ଛେଦ ଏବଂ ବାହାର ଦୁନିଆର କୁତ୍ସିତ ବ୍ୟବହାର ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ପାଗଳ କରିଦିଏ । ଶେଷରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସୌମ୍ୟ ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚର ସେବାକେନ୍ଦ୍ରରେ ସୁଜାତାକୁ ପାଏ, କିନ୍ତୁ ସୁଜାତା ଏବେ ଜଣେ 'ସିଷ୍ଟର'ରେ ପରିଣତ ହୋଇ ସାରିଥିଲା ।

ଉପସଂହାର

'ଅସମୟ' କେବଳ ଏକ କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଯାହା ଆମ ସମାଜକୁ ପଚରାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ପରି ଆଦର୍ଶବାଦୀ ଶିକ୍ଷକ ହାରିଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଖଜୁରୀଲାଲଙ୍କ ପରି ଅସାଧୁ ବ୍ୟବସାୟୀ ଜିତିଯାଆନ୍ତି । ସୁଜାତାର ପରିଣତି ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦିଏ, କିନ୍ତୁ ସେହି ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସେବାର ମାର୍ଗ ବାଛିନେବା ଏକ ନୂତନ ଆଶାର ସଞ୍ଚାର କରେ । କାହାଣୀର ଶେଷରେ ସୌମ୍ୟର ଉକ୍ତି, "ଈଶ୍ୱର ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ୍ଷମା କର", ଏକ ଗଭୀର ଆତ୍ମଚିନ୍ତନରେ ପକାଇଥାଏ । ଏହି ବହିଟି ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ, ସମୟ ଯେତେ ପ୍ରତିକୂଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷପଣିଆ ଏବଂ ସେବା ମନୋଭାବ ହିଁ ଶେଷରେ ତିଷ୍ଠି ରହେ ।